Spis treści
- 1. Wstęp
- 2. Materiały niebezpieczne pożarowo
- 3. Warunki używania i przechowywania materiałów niebezpiecznych pożarowo
- 4. Warunki przechowywania cieczy o niskiej temperaturze zapłonu
- 5. Podsumowanie
- 6. Źródła
Szacowany czas czytania: 5-7 minut
1. Wstęp
Materiały niebezpieczne pożarowo, do których zalicza się m.in. ciecze palne, gazy oraz pyły, podlegają szczególnym rygorom w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Wynika to z faktu, że ich nieprawidłowe stosowanie lub magazynowanie może prowadzić do pożaru lub wybuchu.
W artykule omówione zostały szczegółowe przepisy z rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej określające warunki używania oraz przechowywania materiałów niebezpiecznych pożarowo.
2. Materiały niebezpieczne pożarowo
Zgodnie z przepisami do materiałów niebezpiecznych pożarowo zalicza się m.in.:
- ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 55°C,
- gazy palne,
- pyły i włókna palne,
- materiały ulegające samorzutnemu zapaleniu w zetknięciu z powietrzem,
- materiały wybuchowe i pirotechniczne,
- nadtlenki organiczne,
- substancje reagujące z wodą z wydzielaniem gazów palnych.
3. Warunki używania i przechowywania materiałów niebezpiecznych pożarowo
Przy korzystaniu z materiałów niebezpiecznych pożarowo należy spełnić określone wymagania, w tym m.in.:
- Prowadzenie wszystkich czynności (wytwarzanie, przetwarzanie, obróbkę, transport, składowanie) zgodnie z warunkami ochrony przeciwpożarowej określonymi w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego lub zgodnie z warunkami określonymi przez producenta.
- Utrzymywanie na stanowisku pracy ilości materiału nie większej niż:
- dobowe zapotrzebowanie, lub
- dobowa produkcja,
- chyba że przepisy szczególne przewidują inaczej.
- Przechowywanie zapasu przekraczającego powyższą ilość wyłącznie w oddzielnym magazynie przystosowanym do takiego celu.
- Magazynowanie w sposób uniemożliwiający powstanie pożaru lub wybuchu w następstwie procesu składowania lub wskutek wzajemnego oddziaływania materiałów.
- Przechowywanie cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 55°C wyłącznie w pojemnikach, urządzeniach i instalacjach przystosowanych do tego celu, wykonanych z materiałów co najmniej trudno zapalnych, odprowadzających ładunki elektrostatyczne, wyposażonych w szczelne zamknięcia i zabezpieczonych przed stłuczeniem.
Jednocześnie przepisy jednoznacznie zabraniają przechowywania materiałów niebezpiecznych pożarowo w:
- piwnicach,
- na poddaszach i strychach,
- w obrębie klatek schodowych i korytarzy,
- w pomieszczeniach ogólnodostępnych,
- na tarasach, balkonach i loggiach.
4. Warunki przechowywania cieczy o niskiej temperaturze zapłonu
Dopuszczalne ilości cieczy o niskiej temperaturze zapłonu są zróżnicowane w zależności od rodzaju obiektu i przeznaczenia strefy pożarowej:
- Budynki inne niż mieszkalne: do 10 dm³ cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 21°C oraz do 50 dm³ cieczy o temperaturze 21–55°C.
- Mieszkania: do 5 dm³ cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 21°C i do 20 dm³ cieczy o temperaturze 21–55°C.
- Pomieszczenia handlowo-usługowe: dopuszcza się przechowywanie cieczy do 55°C w ilości, przy której gęstość obciążenia ogniowego stworzona przez te ciecze nie przekroczy 500 MJ/m². Większe ilości są możliwe wyłącznie w wydzielonych strefach pożarowych spełniających wymagania techniczno-budowlane przewidziane dla stref produkcyjnych i magazynowych. Dodatkowo ciecze muszą być przechowywane w szczelnych naczyniach zabezpieczonych przed stłuczeniem, a ich sprzedaż odbywa się bez rozlewania.
- Garaże:
- o powierzchni >100 m² – przechowywanie cieczy jest dopuszczalne jedynie w jednostkowych opakowaniach stosowanych w handlu detalicznym, niezbędnych do eksploatacji pojazdu,
- zakazane jest przelewanie paliw i napełnianie zbiorników w pojazdach,
- wolnostojące, wykonane z materiałów niepalnych, o powierzchni do 100 m² – dopuszcza się przechowywanie do 200 dm³ cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 55°C,
- inne garaże do 100 m² – dopuszcza się przechowywanie do 20 dm³ cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 21°C lub do 60 dm³ cieczy o temperaturze 21–100°C.
W każdym przypadku obowiązuje zasada stosowania wyłącznie pojemników metalowych lub innych dopuszczonych do tego celu, wyposażonych w szczelne zamknięcia.
5. Podsumowanie
Przepisy dotyczące materiałów niebezpiecznych pożarowo określają zarówno sposób ich użytkowania, jak i dopuszczalne ilości, które mogą być przechowywane w obiektach różnego przeznaczenia. Uwzględniają one nie tylko wymagania techniczne i budowlane, ale także szczegółowe zakazy eliminujące ryzyko pożaru lub wybuchu. Ścisłe przestrzeganie tych regulacji jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego w zakładach pracy, budynkach handlowo-usługowych oraz w gospodarstwach domowych.
6. Źródła
- Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2023 r. poz. 822 t.j. ze zm.)
- Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188 t.j.)