Plan ewakuacji: Co to? Kto musi go mieć? Kto może go opracować? Jaki jest koszt i czas jego wykonania?

Spis treści:

• 1. Wprowadzenie
• 2. Plan ewakuacji – co to jest?
• 3. Cena planu ewakuacji?
• 4. Jak długo trwa opracowanie planu ewakuacji?
• 5. Kto musi posiadać plan ewakuacji?
• 6. Co powinno się znajdować w planie ewakuacji?
• 7. Kto może opracować plan ewakuacji?
• 8. Podsumowanie
• 9. Źródła

Szacowany czas czytania: ok. 9-11 minut

1. Wprowadzenie

Ewakuacja to proces zorganizowanego opuszczania zagrożonego miejsca w celu ochrony życia i zdrowia ludzi. Jest niezbędna w sytuacjach awaryjnych, takich jak pożary, wycieki niebezpiecznych substancji czy katastrofy naturalne. Szybka i sprawna ewakuacja może zapobiec panice oraz zminimalizować ryzyko obrażeń, dlatego kluczowe jest, aby każdy znał podstawowe zasady postępowania w razie zagrożenia. Jednym z najważniejszych elementów skutecznej ewakuacji jest odpowiednio przygotowany dokument – Plan Ewakuacji, który omawia wszystkie kluczowe zagadnienia dot. ewakuacji.

2. Plan ewakuacji – co to jest?

Plan Ewakuacji to dokument, który opisuje sposób organizacji i przebieg ewakuacji osób oraz mienia z budynku w przypadku wystąpienia sytuacji zagrożenia, takiej jak pożar, awaria techniczna czy inne zdarzenie zagrażające bezpieczeństwu. Zawarte powinny być w nim szczegółowe procedury, rozmieszczenie dróg ewakuacyjnych oraz instrukcje dotyczące postępowania w sytuacji awaryjnej. Jest to niezbędny element zapewnienia bezpieczeństwa w budynkach użyteczności publicznej, zakładach pracy i wielu innych obiektach.

3. Cena planu ewakuacji?

Każdy obiekt i rodzaj działalności wymagają przeprowadzenia oddzielnej analizy i innego zakresu prac. Z tego względu osoby sporządzające Plany Ewakuacji nie są w stanie ustalić stałej ceny za opracowanie tej dokumentacji. Koszt sporządzenia dokumentu zależy od specyficznych potrzeb i charakterystyki danego obiektu.

Co i jak wpływa na koszt opracowania Planu Ewakuacji?

1. Wielkość i złożoność obiektu: Im większy i bardziej skomplikowany budynek, tym więcej czasu i pracy wymaga opracowanie planu.
2. Liczba kondygnacji i stref pożarowych: Budynki wielokondygnacyjne lub podzielone na różne strefy pożarowe wymagają bardziej szczegółowej analizy.
3. Dostępność dokumentacji technicznej: Jeśli brakuje rzetelnych planów budynku, konieczne może być ich odtworzenie, co automatycznie zwiększa koszt usługi.
4. Sposób przeznaczenia obiektu: Szkoły, domy pomocy społecznej z racji na użytkowników obiektu muszą być analizowane w szerszym zakresie niż inne obiekty.

4. Jak długo trwa opracowanie planu ewakuacji?

Opracowanie Planu Ewakuacji zazwyczaj trwa od kilku dni do tygodnia. W zależności od specyfiki obiektu i zakresu wymaganych prac. Proces ten wymaga czasu, ponieważ aby zapewnić bezpieczeństwo i spełnić wymogi formalno-prawne Plan Ewakuacji musi być sporządzony  dokładnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Co wpływa na czas przygotowania Planu Ewakuacji ?

Na czas przygotowania Planu Ewakuacji wpływają te same elementy, które mają wpływ na jego cenę. Są to:

1. Wielkość i złożoność obiektu: Im większy i bardziej skomplikowany budynek, tym więcej pracy, a co za tym idzie czasu wymaga opracowanie planu.
2. Dostępność dokumentacji technicznej: Jeśli brakuje rzetelnych planów budynku oraz innej dokumentacji, konieczne może być ich odtworzenie, co automatycznie zwiększa czas realizacji usługi.
3. Sposób przeznaczenia obiektu: W zależności od osób przebywających w budynku należy przeprowadzić wnikliwą analizę oraz dostosować Plan Ewakuacji pod względem obowiązujących przepisów.

Dostępność do obiektu: W celu opracowania Plany Ewakuacji należy przeprowadzić wizję lokalną. Jeśli dla sporządzającego dokument będą występowały ograniczenia z dostępem  do obiektu to czas realizacji usługi wydłuży się.

5. Kto musi posiadać plan ewakuacji?

Wzmianki o posiadaniu Planu Ewakuacji zawarte są w przepisach prawa m. in. w:

– Ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej,

– Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane,

– Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Z wyżej wymienionych aktów prawnych wynika, iż wymóg zapewnienia Planów Ewakuacji spoczywa na:

1. właścicielach,
2. zarządcach,
3. użytkownikach budynków.

Ponadto rozwiązania dotyczące zasad organizacji ewakuacji powinny znaleźć się w Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego. Uzupełnione zasady organizacji ewakuacji o dodatkowe elementy stanowią Plan Ewakuacji.

Wynika z tego, iż dokument Planu Ewakuacyjnego zgodnie z prawem obligatoryjnie wymagany jest dla budynków:

• użyteczności publicznej,
• zamieszkania zbiorowego,
• produkcyjnych,
• magazynowych,
• inwentarskich.

Jeśli występują w nich strefy zagrożone wybuchem, a ponadto:

a) kubatura brutto budynku lub jego części stanowiącej odrębną strefę pożarową przekracza 1000 m3,

b) kubatura brutto budynku inwentarskiego przekracza 1500 m3,

c) powierzchnia strefy pożarowej obiektu innego niż budynek przekracza 1000 m2.

Ponadto Plan Ewakuacji obowiązkowy jest dla:

1. Budynków użyteczności publicznej takich jak szkoły, urzędy, szpitale, muzea, centra handlowe itp.
2. Budynków, w których przebywa ponad 50 osób jednocześnie, niezależnie od przeznaczenia,
3. Niektórych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, jeśli wymagają tego przepisy szczególne np. w przypadku budynków wysokich lub wysokościowych.

Jednakże rekomenduje się opracowanie Planów Ewakuacji również dla innych budynków. Powodem tego jest fakt, iż bardzo istotna jest właściwa organizacja ewakuacji, polegająca   na   stworzeniu   takich   rozwiązań w obiekcie, które zapewnią w miarę uporządkowane oraz bezpieczne i stosunkowo szybkie przemieszczanie się ludzi podczas opuszczania budynku oraz zapewnią dotarcie do miejsca bezpiecznego.

6. Co powinno się znajdować w planie ewakuacji?

Plan Ewakuacji powinien być opracowany w sposób rzetelny, zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. W jego skład powinny wchodzić zagadnienia dotyczące:

1. Opracowania ogólnej koncepcji ewakuacji,
2. Opracowania sposobów i zasad postępowania ludzi w czasie ewakuacji,
3. Wyznaczenia i powołania odpowiedniej liczby personelu ewakuacyjnego,
4. Opracowania zadań dla personelu ewakuacyjnego,
5. Określenia i zapewnienia niezbędnych środków do przeprowadzenia ewakuacji.

Brak tych podstawowych rozwiązań oraz brak odpowiedniego przygotowania użytkowników będzie skutkował brakiem właściwej i szybkiej reakcji w razie wystąpienia sytuacji niebezpiecznej. W takim przypadku o sukcesie ewakuacji będzie decydował przypadek.

Poza wymienionymi wyżej elementami w Planie Ewakuacji powinien:

1. Określać sposób alarmowania użytkowników budynku, w tym personelu ewakuacyjnego (sygnały, komunikaty itp.),
2. Wskazywać drogi ewakuacyjne (podstawowe, alternatywne), wskazywać miejsca(-e) zbiórki,
3. Określać szczegółową organizację personelu ewakuacyjnego,
4. Określać zasady komunikowania się personelu w czasie ewakuacji,
5. Określać sposoby i środki ewakuacji osób z ograniczoną zdolnością poruszania się.

Plan taki może dodatkowo zawierać:

• graficzny plan dróg i wyjść ewakuacyjnych,
• dokumentację ewakuacyjną, np.:
• wykazy (listy) osób w budynku wymagające asysty,
• wzory formularzy do planowania ćwiczeń ewakuacyjnych,
• wzór formularza do oceny przebiegu ćwiczeń ewakuacyjnych,
• listy kontrolne wykorzystywane do sprawdzenia warunków ewakuacji,
• wzory powiadomienia KP PSP o terminie ćwiczeń ewakuacyjnych,
• inne /w zależności od potrzeb/.

7. Kto może opracować plan ewakuacji?

Opracowując dokument Planu Ewakuacji osoba powinna posiadać tytuł zawodowy inżynier pożarnictwa, magister inżynier pożarnictwa albo tytuł zawodowy inżynier i dyplom ukończenia studiów w zakresie inżynierii bezpieczeństwa w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego. Do sporządzenia tej dokumentacji uprawnione są także:

• Rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
• Osoby, które posiadają tytuł specjalisty ochrony ppoż. i posiadają wyższe wykształcenie,
• Osoby, które uzyskały uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu inż. pożarnictwa,
• Osoby, które posiadają tytuł zawodowy technika pożarnictwa,
• Osoby, które posiadają tytuł inspektora ochrony ppoż. i posiadają co najmniej wykształcenie średnie,
• Osoby, które uzyskały uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu technika pożarnictwa.

8. Podsumowanie

Ewakuacja jest kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa w sytuacjach zagrożenia, a jej skuteczność zależy od odpowiedniego przygotowania i znajomości procedur. Plan Ewakuacji stanowi niezbędny dokument określający zasady organizacji ewakuacji, drogi ewakuacyjne oraz sposób alarmowania użytkowników budynku. Jego opracowanie wymaga specjalistycznej wiedzy oraz uwzględnienia przepisów prawa, aby zapewnić sprawne i bezpieczne opuszczenie obiektu. Dlatego warto zadbać o rzetelne przygotowanie Planu Ewakuacji i regularne szkolenia, które mogą uratować życie w sytuacji kryzysowej.

9. Źródła

1. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej – Dz. U. z 2024 r. poz. 275 t.j. ze zm.
2. Ustawa Prawo budowlane – Dz. U. z 2024 r. poz.725 t.j. ze zm.
3. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów– Dz. U. z 2023 r. poz. 822 t.j. ze zm.
4. Rozporządzenie Ministra w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz. U z 2022 r. poz. 1225 t.j. ze zm.